Çalışmak ve Sağ" />
Meslek Hastalıkları nedir?
Çalışmak ve Sağlık Nedir?
Dünya Sağlık Örgütü  (WHO) tarafından kabul edilen “bedensel, zihinsel ve toplumsal olarak tam bir iyilik hali” tanımına rağmen sağlık, çok boyutlu bir kavramdır. Her bir boyut birbirini etkiler. Sosyal iyilik hali bedeni ve ruhi iyilik halini etkiler ve her ikisinden de etkilenir.
 
Çalışmak, genellikle sabah erken kalkmak, düzenli yaşamak anlamlarına da gelir; az yada çok ama sonuç olarak kesinlikle efor harcamaktır. Yani şeker hastalığı, kalp damar hastalıkları gibi bedensel ve ruhsal birçok hastalıktan korunmak için hekimlerin önerdiği düzenli ve hareketli yaşamı kendiliğinden sağlar. Çalışıyor olmak bedeni, ruhi ve sosyal iyilik halini önemli düzeyde belirler.
 
Çalışmak Sağlık ise Peki, Nedir Bu Meslek Hastalıkları?
Yasal tanım ise şu şekildedir: “Meslek hastalıkları, Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre, tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden geçici veya sürekli hastalık, sakatlık ve ruhi arıza halleridir.” 
 
Meslek hastalıkları, işyeri ortamında bulunan faktörlerin etkisi ile meydana gelen hastalıkların son adıdır. Dünya Sağlık Örgütü ve Uluslararası Çalışma Örgütü gibi uluslar arası kaynaklarda meslek hastalıkları; zararlı bir etkenle bundan etkilenen insan vücudu arasında, çalışılan işe özgü bir neden-sonuç, etki tepki ilişkisinin ortaya çıktığı hastalıklar grubu olarak tanımlanmaktadır.
 
İşyerinde kapmış olduğumuz veya yaptığımız işin ortaya çıkardığı bir hastalık, her zaman ‘meslek hastalığı’ sayılmamaktadır. Ülkemizde SGK Yüksek Sağlık Kurulu’nun bir hastalığı ‘meslek hastalığı’ olarak niteleme gücü vardır. ‘Meslek hastalığı’ tanısı, Meslek Hastalıkları Hastanesi’nde konulabilmektedir.
 
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 14üncü maddesinde ‘’Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir ‘’ şeklinde tanımlanmaktadır. Meslek hastalıkları etkenle çalışanın ilk temasından 1 hafta ile 30 yıl sonra ortaya çıkabilmektedir.
 
Meslek hastalıkları ya da iş kazaları nedeniyle çalışanın sağlığının bozulması durumunda sosyal güvenlik sisteminin sağladığı ve temelini uluslararası çalışma kurallarından alan düzenlemeler söz konusudur. Meslek hastalıkları nedeniyle oluşabilecek kayıplar dünyanın her ülkesinde olduğu gibi Türkiye sosyal güvenlik sisteminde de tümüyle karşılanır. Sigortalılık süresi, prim gün sayısı vesaire şartlar tümüyle geçersizdir.
 
Benim Hastalığım Mesleki mi?
Şüpheleniyorsanız, öncelikle hastalığınızı tedavi eden hekiminize sorunuz: ‘’ Hastalığımın mesleğimden kaynaklandığını düşünüyorum. Ne dersiniz? ‘’ hekiminiz ya meslek hastalığı olabileceğini söyleyecektir ya da olmadığı hakkında görüşünü sizinle paylaşacaktır. Bazı durumlarda ancak meslek hastalıkları alanında uzmanlaşmış kişiler bu sorununuza yanıt oluşturabilir. Uzmanlaşmış kişileri bulabileceğiniz yerler işyeri hekimlikleri, ortak sağlık ve güvenlik birimleri ve Meslek Hastalıkları Hastaneleridir. 
 
Şüphelenmek İçin İpuçları Yok mudur?
Vardır. Aşağıda yer alan hususlar meslek hastalığından şüphelenmenizi gerektirir. Şüphenizi işyeri hekiminizle, iş güvenliği uzmanınızla, başvurduğunuz hekimlerle paylaşmanızı öneririz. Ancak kimseyle paylaşmamak istemiyor olabilirsiniz. (www.imhh.gov.tr)
 
İşyerimde Çalışanın Sağlığı ve Güvenliğinin Umursandığını Düşünmüyorum
İşyeri hekiminizi, iş güvenliği uzmanınızı tanıyorsanız, onlardan ya da işyerinizdeki yöneticilerden kullanılan kimyasal maddeler, çıkan gürültü, toz vb nin sağlık sonuçları hakkında doyurucu bilgi alamıyorsanız, işyerinizdeki temizlik ve düzen size güven vermiyorsa, sağlık durumunuz güvenebileceğiniz koşullarda yıllık değerlendirilmiyorsa, işyerinizdeki riskler gibi alınan önlemler, kullanılan kişisel koruyucular hakkında bilgilendirilmiyorsanız, görüşünüz alınmıyorsa her türlü sağlık şikâyetinizi işyerinize bağlamak hakkınız bulunur. Saydıklarımız yasal zorunluluklardır ve bir işyerinde sağlıklı ve güvenli çalışmanın temel gereklilikleridir.
 
Şikâyetiniz Ne Zaman Başladı?
Hastalığınız işinize başladıktan sonra ortaya çıkmış olmalıdır. Bazen yeni bir üretim şekli ya da yeni bir kimyasal madde kullanılmaya başladıktan kısa bir süre sonra şikâyetler çıkabilir.
 
Arkadaşımda da aynı hastalık var
Çoğunlukla aynı iş yapan, geçmişte sizinle aynı işi yapan, sizinle beraber çalışan işçilerin bazılarında da aynı ya da benzer hastalık görülür.
 
Benim hastalığım ‘’gurbet’’. Ne zaman memlekete gitsem havası, suyu yarıyor.
Birçok meslek hastalığının size verdiği rahatsızlık uzun tatillerde azalabilir. Bazen hafta sonu uzak kalmak bile rahatsızlık ya da acı hissetmenizi azaltabilir. Bana ilaçlar yaramıyor, hekimler derdime çare bulamıyor.
Fark edilemeyen meslek hastalıkları diğer hastalıkları diğer hastalıklar gibi tedavi edilmeye çalışılır. Ancak tehlikeyle ‘’hesapsız’’ temas ettiği sürece uygulanan tedaviler işe yaramayacaktır. Bu nedenle meslek hastaları çoğu zaman hekim hekim dolaşan hastalardır.
 
Şüphelendim Ne Yapmayalım?
Meslek hastalıkları hastanelerine başvurun. İstanbul’da ve çevresinde yaşayanlar için en kolay ulaşabilecekleri hastane Maltepe İlçesinde iSTANBUL MESLEK HASTALIKLARI HASTANESi’dir.
 
Ben En Kötü Koşullarda Çalışıyorum ve Bana Bir Şey Olmuyor. Efsunlu muyum?
Değilseniz. Bazı işyeri tehlikeleri hastalandırıcı ya da bazen öldürücü etkilerini hemen göstermezler. Uzun süreli etkilenmelerle ya da etkilenmeden sonra hastalıklara yol açabilirler.
 
Hastalığım Bence Meslek Hastalığı. Başvurmazsam Ne Olur?
Bir meslek hastalığının iyileşmesi için temel tedavi yöntemi hastalığa yol açan etkenle ( işyerindeki tehlikeyle ) temasın kesilmesidir. Temas kesilmeksizin hastalık ilerleyecek ve sakatlık ya da bazen ölümlere yol açabilecektir.
 
Meslek Hastalıkları Hastanesinde Başvurmamın Bana Yararı Nedir?
Meslek hastalığı nedeniyle işinizi yapmakta sıkıntı çekiyorsanız, sosyal güvenlik sistemi hesapladığı işgücü hesapladığı işgücü kaybınıza eşdeğer bir aylık tazminat verebilmektedir. Ayrıca yeni ve hastalığınıza yol açan tehlikenin olmadığı bir işe sosyal güvenlik sistemi tarafından yönlendirilme hakkınız bulunmaktadır. 
 
Unutmayınız meslek hastalığınız ‘’bir sorumsuzluk’’ ürünüdür. Alınmayan önlemler nedeniyle hastasınız. Bu durumda işyerinizin hastalığın gelişiminde katkısından bahsedilebilir. Siz zarara uğrayan kişi olarak meslek hastalığının sizin üzerinizde oluşturduğu maddi ve manevi kayıpları talep edebilirsiniz.
 
 
iş kazası ve meslek hastalığı bildirim formu için tıklayınız!
Doç. Dr. Esin OCAKTAN Meslek Hastalıkları sunumu için tıklayınız!