İSG Katip Giriş

ÇED Raporu

ÇED Raporu

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRME (ÇED) KONU BAŞLIKLARI

Uzman kadrosu ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan almış olduğu “205 numaralı ÇED Yeterlilik Belgesi” ile Proje Tanıtım Dosyası ve/veya Çevresel Etki Değerlendirme Raporu, Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırma Planlarını, Kum-çakıl Ocaklarına Çevre Yönetim Planı, İnert Maden Atık Raporları ve  ‘ÇED Olumlu’ kararını aldıktan sonra yatırımın başlangıç ve inşaat dönemine ilişkin İzleme Raporlarını hazırlamada ve süreç yönetiminde yetkilidir

 

ÇED (ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ) RAPORUNUN HAZIRLANMASI

ÇED Nedir?

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), belirli bir proje veya gelişmenin, çevre üzerindeki önemli etkilerinin belirlendiği bir süreçtir. Bu süreç, kendi başına bir karar verme süreci değildir; karar verme süreci ile birlikte gelişen ve onu destekleyen bir süreçtir. Yeni proje ve gelişmelerin çevreye olabilecek sürekli veya geçici potansiyel etkilerinin sosyal sonuçlarını ve alternatif çözümlerini de içine alacak şekilde analizi ve değerlendirilmesidir.

ÇED'in amacı; ekonomik ve sosyal gelişmeye engel olmaksızın, çevre değerlerini ekonomik politikalar karşısında korumak, planlanan bir faaliyetin yol açabileceği bütün olumsuz çevresel etkilerin önceden tespit edilip, gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamaktır.

ÇED’in temel görevi, projelerle ve gelişmelerle ilgili karar vericilerin daha bütünsel, yani karara etkiyecek birden fazla faktörü göz önüne alır bir şekilde daha sağlıklı karar vermelerini sağlamak için, onlara projelerden kaynaklanabilecek çevresel etkileri net bir şekilde göstermektir.

ÇED SÜRECİ

ÇED Yönetmeliği;

     -Ek-1 Listesinde yer alan faaliyetlerin, ÇED RAPORU hazırlatarak ÇED OLUMLU Belgesi,

     -Ek-2 Listesinde yer alan faaliyetlerin ise, Proje Tanıtım Dosyası hazırlatarak ÇED


GEREKLİ DEĞİLDİR Belgesi, alma zorunluluğu bulunmaktadır.

Söz konusu ÇED Raporu ve Proje Tanıtım Dosyalarının; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan Yeterlik Belgesi almış kuruluşlara hazırlattırılması gerekmektedir.

Firmamız; ÇED Yönetmeliği kapsamında yer alan ve kurulması planlanan tesisin Yönetmelikte yer aldığı listeyi dikkate alarak;

EK-1 Listesinde Yer Alan Faaliyetler İçin Uygulanacak Aşamalar:

1. ÇED Başvuru Dosyasının Hazırlanması ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunulması, 
2. Halkın Katılımı Toplantısı organizasyonunun yapılması ve Toplantının gerçekleştirilmesi, 
3. Format Belirleme Toplantısına katılım sağlanarak, proje hakkında detay bilginin verilmesi ve formatın alınması,        
4. Alınan format çerçevesinde ÇED Raporu hazırlayarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunulması, 
5. Raporun değerlendirilmesinin yapılacağı, İnceleme Değerlendirme Kurulu Toplantısına katılımın sağlanması, 
6. ÇED Olumlu Belgesinin alınması

EK-2 Listesinde Yer Alan Faaliyetler İçin Uygulanacak Aşamalar:

1. Proje Tanıtım Dosyasının hazırlanması ve ilgili İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’ne sunulması, 
2. ÇED Komisyon üyelerinin, faaliyet yerindeki keşif çalışmalarına iştirak edilmesi, 
3. Komisyon üyeleri tarafından istenebilecek ek bilgi, belge ve ölçümlerin hazırlanarak İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’ ne sunulması, 
4. ÇED Gerekli Değildir belgesinin alınması süreçlerini takip etmektedir.

 

ÇED Yönetmeliği'ne Tabi Olduğu Halde Yükümlülüklerini Yerine Getirmeyen Faaliyet Sahipleri Ne Gibi Yaptırımlarla Karşılaşabilir?

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. Maddesinde;
Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.

Yine aynı kanunun 20. maddesi (e) bendinde;
"Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecine başlamadan veya bu süreci tamamlamadan inşaata başlayan ya da faaliyete geçenlere yapılan proje bedelinin yüzde ikisi oranında idarî para cezası verilir. Cezaya konu olan durumlarda yatırımcı faaliyet alanını eski hale getirmekle yükümlüdür." hükümleri yer almaktadır.

ÇED Yönetmeliği'ne tabi oldukları halde yükümlülüklerini yerine getirmeyen faaliyetler ilgili Valilikçe süre verilmeksizin durdurulur.

 

* ÇED İZLEME KONTROL HİZMETLERİNİN YAPILMASI

17 Aralık 2009 tarih ve 27436 sayılı Yeterlik Belgesi Tebliği’nin 9. Maddesinin (4.) bendi “ÇED Olumlu Kararı verilen projelerle ilgili proje sahibi, bu Tebliğ kapsamında yetkilendirilmiş kurum/kuruluşlardan herhangi birine, yatırımın başlangıç ve inşaat dönemlerinde belirtilen taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini, yatırımın işletmeye geçişine kadar proje sahasına gidilerek, yerinde izleme kontrolünü yaptırmakla yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır.

ÇED Yönetmeliği gereğince “ÇED Olumlu/ÇED Gerekli Değildir” kararı verilmiş projelerin başlangıç ve inşaat döneminde çevresel izleme yapılması yasal bir zorunluluktur. Bu çevresel izlemenin amacı, taahhüt edilen hususların yerine getirilip getirilmediği kontrol etmektir.  Bu doğrultuda proje ile ilgili olarak Nihai karar aşamasında proje sahipleri ile İzleme Raporlarının hazırlanmasına dair sözleşme yapılması gerekmektedir. Faaliyet sahibi bu aşamada yeterlik belgesine sahip herhangi bir firma ile sözleşme yapma yetkisine sahiptir. İzleme-kontrol periyotları inceleme değerlendirme komisyonu toplantısında belirlenmekte olup hazırlanması gereken izleme-kontrol raporlarının sayısı buna göre değişiklik göstermektedir. Çevresel izleme-kontrol çalışmaları ÇED sürecinde Bakanlık tarafından belirlenen periyotlarda raporlanarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İl Çevre ve Şehircilik  Müdürlüğü’ne sunulmaktadır.

ÇED İzleme-Kontrol hizmetleri verilirken yatırımın inşaata başlayana kadar olan bütün yasal süreç (imar planları, mülkiyet izinleri, yapı ruhsatları, teşvik vb.) izlenerek Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bilgi verilmektedir.

İnşaat aşamasında ise işletmeye geçilene kadar inceleme-değerlendirme komisyonunun belirlediği periyotlarda ÇED Raporunda verilen taahhütlerin yerine getirilip getirilmediği, mevzuatlara uygun olarak çalışılıp çalışılmadığı kontrol edilmektedir. Faaliyetler sırasında açığa çıkacak olan katı, sıvı, tehlikeli vb. atıkların mevzuat hükümleri doğrultusunda bertarafının sağlanıp sağlanmadığı tespit edilmekte ve gerekli önerilerde bulunulmaktadır. İnşaat aşamasında oluşabilecek kirleticilerin (emisyon, gürültü) Çevre Mevzuatında öngörülen limit değerlerin sağlanması için gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığının kontrolü yapılmakta ve alınması gereken tedbirler hakkında bilgiler verilmektedir.

Çevresel izleme çalışmaları, gerek yüksek miktarlarda idari para cezalarına neden olan Çevre Mevzuatına uyulup uyulmadığının kontrolü ve gerekse atıklar, gürültü, emisyon vb. çevresel konularda olabilecek şikâyetlere çözüm niteliği taşıması açısından Yatırımcı için önemli bir savunma mekanizmasıdır.


* PROJE TANITIM DOSYALARININ HAZIRLANMASI (PTD) HİZMETİ

ÇED Yönetmeliği EK-2 listesinde yer alan faaliyetler veya EK-1 listesinde yer alıp da kapasite artışı ya da proje değişikliği yapan faaliyetler için uygulanan ve ÇED raporu uygulamasına gerek olup olmadığını belirlemeye yarayan süreçtir.

Proje sahibi, projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi uygulamasının gerekli olup olmadığının araştırılması amacıyla bir dilekçe ekinde bu Yönetmeliğin Ek-IV’üne göre hazırlayacağı üç adet Proje tanıtım dosyası ile hazırladığı proje tanıtım dosyasında ve eklerinde yer alan bilgi belgelerin doğru olduğunu belirtir taahhüt yazısını ve imza sirkülerini Bakanlığa sunar.

Bakanlık, proje için hazırlanan proje tanıtım dosyasını bu Yönetmeliğin Ek-IV’ünde yer alan kriterler çerçevesinde beş işgünü içinde inceler. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde eksikliklerin bulunması halinde bunların tamamlanmasını proje sahibinden ister.
Eksiklikleri altı ay içerisinde Bakanlığa sunulmayan proje tanıtım dosyaları iade edilir başvuru geçersiz sayılır.

Bakanlık gerekli gördüğü hallerde proje alanını yerinde inceleyebilir veya inceletebilir.

Çevresel etki değerlendirmesi gereklidir veya çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı; Bakanlık 15 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan projeleri, bu Yönetmeliğin EK-IV’ündeki kriterler çerçevesinde inceler ve değerlendirir. Bakanlık, bu aşamada gerekli görülmesi halinde proje sahibinden projesi ile ilgili geniş kapsamlı bilgi vermesini, araç gereç sağlamasını, yeterliği kabul edilebilir kuruluşlarca analiz, deney ve ölçümler yapmasını veya yaptırmasını isteyebilir.

Bakanlık on beş işgünü içinde inceleme ve değerlendirmelerini tamamlayarak proje hakkında “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararını beş işgünü içinde verir, kararı Valiliğe ve proje sahibine bildirir. Valilik bu kararı halka duyurur.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararı verilen proje için beş yıl içinde yatırıma başlanmaması durumunda Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararı geçersiz sayılır.

“Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” kararı verilen projeler için gerekçeli karar Bakanlığa bildirilir. Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi uyarınca “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” kararı verilen projeler, Çevresel Etki Değerlendirmesine tabidir. Bir yıl içinde bu Yönetmeliğin 8 inci maddesine göre Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinin başlatılmaması durumunda başvuru geçersiz sayılır.

* DOĞAYA YENİDEN KAZANDIRMA PLANININ HAZIRLANMASI

Çevre ve Şehircilik Bakanlığından 14 Aralık 2007 Cuma ve 26730 Sayılı Resmî Gazetede Yayınlanan Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği gereğince Doğaya Yeniden Kazandırma Planı hazırlanması zorunludur. 

Bu Yönetmelik kapsamına giren faaliyetlerde, işletmeci tarafından çalışmalara başlanmadan önce, bozulan doğal yapının yeniden düzenlenmesi, doğal dengenin kurulması ve alanın yeniden insanların ya da diğer canlıların güvenle yararlanabileceği hale getirmesini sağlayacak biçimde Doğaya Yeniden Kazandırma Planı hazırlanır.

Doğaya Yeniden Kazandırma Planları 17 Temmuz 2008 tarih ve 26939 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca rapor hazırlayacak kurum ve kuruluşlara yeterlik belgesi verilmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 8 Ağustos 2008 tarih ve 26961 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeterlik Belgesi Tebliği gereğince, "ÇED YETERLİK BELGESİ"ne sahip kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlanır.

 

* ÇEVRE YÖNETİM PLANININ HAZIRLANMASI

Denizlerden, akarsu ve kuru dere yataklarından, göl yataklarından ve tarım arazilerinden kum, çakıl ve benzeri maddelerin alınması işletilmesi ve kontrolü ile ilgili olarak, 8 Aralık 2007 Cumartesi ve 26724 Sayılı Resmî Gazetede Yayınlanan Kum Çakıl ve Benzeri Maddelerin Alınması, İşletilmesi ve Kontrolü Yönetmeliği gereğince Çevre Yönetim Planı hazırlanması zorunludur.

Çevre Yönetim Planları 17 Temmuz 2008 tarih ve 26939 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca rapor hazırlayacak kurum ve kuruluşlara yeterlik belgesi verilmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 8 Ağustos 2008 tarih ve 26961 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeterlik Belgesi Tebliği gereğince, "ÇED YETERLİK BELGESİ"ne sahip kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlanır.

 

* EK-VI ARAMA FAALİYETİ ELEME-KONTROL FORMLARININ HAZIRLANMASI

Arama faaliyetleri için ÇED Yönetmeliğinin Ek-VI’sında yer alan “Arama Faaliyeti Eleme Kontrol Formu” ile müracaatta bulunulur. Bu form Çevre Mühendisi ve  Yerbilimci (Maden, Jeoloji, Jeofizik Mühendisi) tarafından hazırlanır.
 

* ÇED MEVZUATI VE İLGİLİ YÖNETMELİKLER DANIŞMANLIĞI

Faaliyetlerinizin başlangıç, inşaat, işletme ve işletme sonrası süreçlerinde ÇED Mevzuatı ve ilgili yönetmelikler kapsamında yasal yükümlülükleriniz doğrultusunda danışmanlık hizmeti verilmektedir.

 

 

 

*** Çözüm ortaklarımızla hizmet verilmektedir.